Emily Jane Brontë
30/07/1818 ( Thornton, Yorkshire ) 19/12/1848
Emily Brontë behoort tot die zeldzame auteurs wier volledige literaire nalatenschap zich beperkt tot één roman, en die desondanks werd opgenomen in de hoogste rangen van de wereldliteratuur. Wuthering Heights brak met de zedelijke conventies van de victoriaanse romankunst en verkende, met een structurele vernieuwingsdrang die haar tijd ver vooruit was, de duistere kanten van hartstocht en wraak. Haar teruggetrokken leven op de Yorkshire moors en haar vroege dood hebben van haar figuur een van de meest raadselachtige uit de Engelse letterkunde gemaakt.
Biografie
Emily Jane Brontë werd op 30 juli 1818 geboren in Thornton, Yorkshire, als het vijfde kind van de anglicaanse geestelijke Patrick Brontë en Maria Branwell. Na het vroege overlijden van haar moeder in 1821 verhuisde het gezin naar de afgelegen pastorie van Haworth, te midden van de ruige Yorkshire moors. Deze geïsoleerde en weidse leefomgeving speelde een cruciale rol in haar vorming en zou later de visuele en atmosferische basis vormen voor haar literaire oeuvre.
Gedurende haar jeugd genoot Emily een grotendeels vrije en autodidactische opvoeding in Haworth. Hoewel ze korte periodes doorbracht op kostscholen, zoals de Clergy Daughters’ School in Cowan Bridge en later een onderwijsinstelling in Brussel samen met haar zus Charlotte, verdroeg ze de fysieke verwijdering uit Haworth en het strakke kostschoolregime slecht. Ze trok zich bij voorkeur terug in de beslotenheid van de pastorie, waar ze samen met haar zus Anne de imaginaire wereld Gondal schiep, een epos dat ze gedurende haar hele volwassen leven vormgaf via poëzie en verhalen.
In 1846 publiceerden de zussen Charlotte, Emily en Anne op eigen kosten de dichtbundel Poems by Currer, Ellis, and Acton Bell, waarin Emily het mannelijke pseudoniem Ellis Bell aannam om de vooroordelen van tijdgenoten jegens vrouwelijke auteurs te omzeilen. Een jaar later, in 1847, verscheen haar eerste en enige roman, Wuthering Heights, in het Nederlands bekend als Woeste Hoogten. De roman choqueerde de victoriaanse lezer door zijn ongekende emotionele intensiteit, zijn morele ambiguïteit en zijn vernieuwende, niet lineaire vertelstructuur.
Emily overleed op 19 december 1848 op dertigjarige leeftijd aan de gevolgen van tuberculose, amper drie maanden na het overlijden van haar broer Branwell, wiens begrafenis zij in de kou had bijgewoond. Ze overleed voordat ze de omvang van haar latere faam kon meemaken. Pas in de decennia na haar dood werd haar genie breed erkend door literaire academici, waarna haar roman werd bijgezet in de canon van de wereldliteratuur.
Literaire prijzen
Emily Brontë heeft tijdens haar leven geen formele literaire prijzen ontvangen: een georganiseerd stelsel van literaire prijzen bestond in de eerste helft van de negentiende eeuw nog niet. Haar erkenning is van postume en canonieke aard; Wuthering Heights wordt wereldwijd beschouwd als een van de absolute hoogtepunten uit de Engelse literatuurgeschiedenis.
Genre & Schrijfstijl
Emily Brontë schreef voornamelijk gotische fictie, romantische poëzie en psychologische tragedie. Haar stijl kenmerkt zich door een krachtig, poëtisch en beeldend taalgebruik, een vernieuwende kadervertelling en een diepgaande verwevenheid van het ruige landschap met de destructieve, obsessieve emoties van haar personages.
